Pisanie prac

Temat pracy dyplomowej powinien być dobrany zgodnie z kierunkiem studiów oraz specjalizacji, która została przez Ciebie wybrana. Wybór tematu powinien wskazywać na chęć rozwiązania pewnego problemu naukowego lub na dążenie do poszerzenia wiedzy we wskazanym zakresie. Dobrze jest również wybrać temat jak najbardziej oryginalny, taki, który nie był wcześniej zbyt często opracowywany. Wtedy łatwiej będzie napisać unikalną pracę. Dobranie takiego tematu jest też pewnym wyzwaniem, gdyż może się okazać, że ilość źródeł naukowych nie jest wystarczająca. Ale pisanie pracy to w dużej mierze poszukiwanie informacji oraz ich analiza wraz z własnym komentarzem. Praca nie powinna być odtwórcza, lecz musi wnosić do danej dyscypliny naukowej coś nowego. Nie zawsze muszą to być odkrycia i nowe badania, lecz wystarczą osobiste wnioski i komentarze. Są one mile widziane w gronie kadry naukowej, która będzie oceniała Twoją pracę. Pisanie pracy licencjackiej w mniejszym stopniu wymaga takiego właśnie podejścia, ale jest mile widziane. Pisanie pracy magisterskiej z kolei to większe wyzwanie i tutaj sam wybór tematu jest o wiele bardziej kluczowy dla osiągnięcia ostatecznego efektu. Profesjonalne pisanie prac to główne zadanie naszej firmy, dlatego chętnie pomożemy w dobraniu właściwego tematu. Zapraszamy do współpracy :)

Pisanie pracy magisterskiej, licencjackiej lub inżynierskiej wymaga ułożenia dokładnego konspektu lub przynajmniej ogólnego planu pracy. Po jego akceptacji przez promotora, można rozpocząć proces realizacji opracowania naukowego. Nie należy rozpoczynać pisania zanim promotor zatwierdzi plan, ponieważ praca wykonana w tym zakresie może się okazać daremna. Plan jest głównym trzonem pracy, gdyż nakreśla on poszczególne kroki i działania, aby skutecznie zrealizować ostateczny cel. Należy wybrać nazwy rozdziałów i podrozdziałów w taki sposób, aby rozpocząć od najbardziej ogólnych zagadnień. Te należy umieścić pierwszym rozdziale. Dlatego on musi być rozdziałem teoretycznym, który wprowadza w tematykę pracy. Podrozdziały w rozdziale pierwszym muszą zawierać dokładne zestawienie głównych pojęć i stanowić wyczerpanie tematu. Rozdział drugi może być rozwinięciem pierwszego, jeśli jest to praca licencjacka lub magisterska. Dlatego w drugiej części może być zawarta bardziej szczegółowa teoria, lub opis podmiotu, albo przedmiotu jaki opisujemy w ramach tematu pracy. Jeśli praca jest badawcza, wówczas rozdział drugi może zawierać metodologię, a więc prezentację celu pracy, problemu badawczego, pytań badawczych, hipotez, narzędzi badawczych, zmiennych, wskaźników a także terenu i populacji badawczej. W rozdziale trzecim takiej pracy jest zazwyczaj analiza badań własnych. Praca licencjacka nie jest z reguły pracą badawczą, więc rozdział trzeci takiej pracy może mieć charakter analityczny, porównawczy albo po prostu opisowy. W takim rozdziale student powinien wyciągnąć wnioski z toku realizacji całego opracowania. Pisanie pracy licencjackiej zazwyczaj przebiega w trzech rozdziałach i tak też powinien być zbudowany jej plan. Pisanie pracy inżynierskiej jest uzależnione od szczegółowych wytycznych uczelni. Takie prace zawierają od trzech do nawet dziesięciu szczegółowych rozdziałów, ponieważ osobne części stanowi np. opis indywidualnego przypadku, a także wyniki oraz dyskusja badań. Pisanie pracy magisterskiej przebiega w standardzie czterech lub pięciu rozdziałów, ale zdarzają się prace o wiele bardziej obszerne. Dobrze skonstruowany plan to punkt wyjścia do rozpoczęcia pisania. Studenci mają jednak spory problem, aby przejść ten trudny etap i uzyskać akceptację planu u promotora. Nasi redaktorzy mają duże doświadczenie w pisaniu planów do prac. Dlatego warto zgłosić się do nich i skorzystać z konsultacji w tym zakresie. Oni napisali już tysiące planów do różnych prac dyplomowych, dlatego skorzystaj z ich wiedzy i doświadczenia. Nie marnuj czasu. Pisanie pracy stanie się łatwe i przyjemne :)

Pisanie pracy powinno się odbywać w oparciu o literaturę naukową. Student może zamieszczać w pracy własne wnioski, co jest bardzo mile widziane. One pokazują tok myślowy autora i stanowią o jego własnym wkładzie w opracowanie naukowe. Nie można jedynie powielać treści, które są opisane w literaturze naukowej, aby praca nie była odtwórcza. Konieczne jest podpieranie się książkami, czasopismami, stronami internetowymi, które zawierają zweryfikowane naukowo treści. Aby właściwie je zweryfikować, należy sprawdzić, czy są w nich zawarte przypisy, cytaty i odniesienia do twórczości naukowej z danej dziedziny. Nie mogą to być treści niepoparte analizą naukową i dorobkiem pisarskim najbardziej znanych twórców z danej dziedziny.

Pisanie pracy magisterskiej wymaga zastosowania minimum trzydziestu pozycji bibliograficznych, ale często ilość ta przekracza nawet sto opracowań naukowych. W pisaniu prac licencjackich ilość ta może być mniejsza. Niektóre uczelnie wymagają po piętnaście lub dwadzieścia pozycji. Nie jest to jednak jednolita zasada na uniwersytetach, ponieważ niektóre nakreślają tu znacząco większe ilości. Podczas pisania pracy inżynierskiej student powinien się skupić zwłaszcza na aspektach praktycznych, ale bibliografia naukowa również jest wymagana. Pisanie pracy zaliczeniowej także powinno być poparte kilkoma pozycjami o wartości naukowej. Bez nich praca może nie zostać zaliczona, ponieważ nie będzie miała charakteru naukowego.

Zbieranie bibliografii do pracy dyplomowej lub zaliczeniowej odbywa się przeważnie przed rozpoczęciem pisania pracy. Jednak dopiero podczas jej tworzenia okazuje się, które pozycje będą dla niej przydatne, a które nie będą użyte. Mimo wszystko w spisie bibliografii mogą się znaleźć też te opracowania, których student nie zamieści w przypisach. Pozostałe opracowania mogą być uznane jako inspiracje naukowe, które były pomocne do stworzenia samodzielnych treści. Redaktorzy na naszym portalu Pisarze.org posiadają odpowiednią wiedzę i kompetencje, aby skonstruować profesjonalny spis bibliograficzny do pracy. Z nami pisanie pracy naukowej staje się łatwiejsze, a jego efekt jest o wiele lepszy.

Wstęp w pracy naukowej stanowi jej esencję. Często jest pisany dopiero na sam koniec, kiedy praca jest już gotowa. Jest to całkowicie uzasadnione działanie, ponieważ wówczas autor zna już treść swojego dzieła i może się do niej odnieść we wstępie. Wobec tego pisanie wstępu na samym początku może być daremne. Wstęp wówczas nie oddaje pełnej specyfiki i zawartości pracy. Podczas pisania pracy magisterskiej, lub licencjackiej jej koncepcja może się zmieniać. Osoba pisząca w trakcie realizacji ma różne pomysły, kierunki badań, dobór źródeł naukowych. Wszystkie te elementy znajdują swoje odzwierciedlenie we wstępie. Dlatego też nie jest dobrym rozwiązaniem, aby pisać go na samym początku. Znaczna jego część tuż po napisaniu pracy może stać się nieaktualna. We wstępie autor podaje powód wybrania danego tematu pracy. Najczęściej powodem tym są osobiste zainteresowania autora opisywanym zagadnieniem. Motywem może być też chęć poszerzenia wiedzy i podzielenia się nią z innymi osobami. Ponadto we wstępie należy wskazać cel badawczy pracy oraz problem badawczy. Celem tym jest zazwyczaj analiza i ocena jakiegoś zjawiska, podmiotu, przedmiotu. Autor podczas pisania pracy dokonuje analizy na podstawie istniejącego materiału naukowego. Następnie może też wykonać własne badania, aby nimi poprzez swoje hipotezy. Po zebraniu tych wszystkich danych, osoba pisząca poddaje je ocenie i porównaniu. Tym samym zostaje osiągnięty cel badawczy. Kolejny element wstępu to wskazanie zakresu pracy np. chronologicznego lub tematycznego. Autor w tym punkcie akcentuje ramy, poza które nie zamierza wyjść w swojej pracy. Należy bowiem podkreślić, że praca magisterska, licencjacka lub inżynierska jest zbyt mała objętościowo, aby wyczerpać w niej jakikolwiek temat. We wstępie należy też opisać w skrócie schemat budowy pracy dyplomowej w oparciu o konstrukcję planu. Konieczne jest wskazanie ile rozdziałów zawiera praca, że w ich obrębie jest podzielona na podrozdziały. Mile widziane jest także opisanie w trzech, lub czterech zdaniach co zawierają dane rozdziały i podrozdziały. Wstęp powinien zachęcać czytelnika do przeczytania całej pracy dyplomowej. Nie może być nudny, a więc też nie powinien być zbyt długi . Przeważnie wystarczy napisać go na jedną lub dwie strony, ponieważ jest to tylko wyciąg najważniejszych rzeczy opracowania naukowego. Pomimo, że wstęp jest bardzo zwięzłym elementem pracy naukowej, to przysparza studentom najwięcej problemów i pochłania sporo czasu. Podczas jego tworzenia warto skorzystać z pomocy specjalistów w danej dziedzinie . Na naszej stronie pracują redaktorzy, którzy napisali dziesiątki wstępów do różnych prac. Szybko wyprowadzą z błędu każdego zakłopotanego studenta. Z nami pisanie prac zyskuje inny , lepszy wymiar.

Jak zacząć pisanie części teoretycznej?

Pisanie części teoretycznej pracy można rozpocząć dopiero wtedy, gdy mamy zatwierdzony temat pracy oraz plan rozdziałów teoretycznych. Wówczas możemy przystąpić do zbierania materiałów związanych z ich tematyką. 

Nie ma sensu podejmować jakichkolwiek działań pisarskich, jeśli temat nie został zatwierdzony przez promotora. Tak samo sytuacja przedstawia się w przypadku planu pracy. To punkt bazowy i szkic do Twoich dalszych kroków. Nie zawsze cały plan jest gotowy w całości, a podczas pisania różne wytyczne mogą się zmieniać. Trzeba jednak pamiętać, że zbieranie materiałów do całego rozdziału, a następnie pisanie, zajmuje bardzo dużo czasu. Wobec tego trzeba się dokładnie upewnić czy nasze starania nie pójdą na marne. 

Nie piszemy w ciemno. To ważna zasada i szczególnie istotna gdy chcemy skorzystać z pomocy ekspertów. Ich czas kosztuje i ostateczny koszt ich wsparcia zależy od tego czy już na samym początku podamy im właściwe i pełne wytyczne. Pisanie pracy to trochę jak budowa domu. Musi być projekt, trzeba zrobić fundamenty i dopiero wtedy wznosimy ściany. Jeśli pomylimy się w dwóch pierwszych krokach, to trzeba burzyć późniejsze efekty. 

Temat pracy jest pomysłem na budowę. Plan pracy stanowi projekt i fundament. Rozdziały teoretyczne są ścianami całej konstrukcji. Jeśli na tym etapie popełnimy błędy, późniejsze poprawianie metodologii, badań i wniosków będzie znacznie trudniejsze. Dlatego przeanalizujmy dokładnie, jak tworzyć tę teorię do swojej pracy. 

Część teoretyczna w pracy licencjackiej

Praca licencjacka ma przeważnie konstrukcję teoretyczną i w niej około 2-3 rozdziały z teorią. Są one zapisane w planie pracy od ogółu do szczegółów. To pozwala w kolejnych krokach rozwijać tematykę opracowania.  Ostatni rozdział licencjatu może być więc bardzo szczegółową teorią i rozwinięciem poprzednich zagadnień. Z tego względu po raz kolejny dostrzegamy jak ważne jest pisanie zgodnie z planem i po kolei od pierwszego rozdziału. Opracowanie teorii w tego typu pracy bywa bardzo trudne z tego względu, że wymaga zgromadzenia dużej ilości literatury, ściśle powiązanej z danym zagadnieniem. Jest tu potrzebne przeważnie od 15 do 30 pozycji bibliograficznych. Czasem w pracy licencjackiej pojawiają się też rozdziały porównawcze lub analityczne z własnymi wnioskami studenta. Rzadkością są natomiast części badawcze. 

Część teoretyczna w pracy inżynierskiej

Prace inżynierskie mogą posiadać kilka rozdziałów teoretycznych, jednak większość uczelni nastawia się, aby były to prace analityczne i badawcze. Inżynierka posiada najczęściej 1-2 rozdziały teoretyczne, ale w niektórych kierunkach wymagane jest o wiele więcej. Teorię w takiej pracy trzeba opisać w sposób bardzo specjalistyczny. Musi być ona punktem wyjścia do metodologii i badań. Rozdziały teoretyczne w pracy inżynierskiej powinny być pisane od ogółu do szczegółu. Trzeba jednak pamiętać, że nawet najbardziej ogólny rozdział teoretyczny, musi być tu bardziej szczegółowy niż w licencjacie. Opisujemy tylko najważniejsze zagadnienia z danej dziedziny, a następnie najbardziej istotne kwestie szczegółowe. Wszelkie błędy popełnione przy pisaniu części teoretycznej w pracy inżynierskiej, kosztują o wiele bardziej niż przy pracach innego typu. 

Część teoretyczna w pracy magisterskiej

Praca magisterska może mieć podobną ilość rozdziałów teoretycznych do inżynierki.  Ich pisanie odbywa się w taki sam sposób, rozpoczynając od ogólnego obszaru w ramach specjalizacji, poprzez bardziej szczegółowe kwestie. Teoria tym opracowaniu wymaga zebrania od 20 do 40 źródeł bibliograficznych. Powinna być też napisana w o wiele większej objętości niż przy pracy licencjackiej lub inżynierskiej. Magisterka wymaga od studenta także większego poziomu pisania oraz większej głębi tematu. Teoria musi być opisana obszernie i konkretnie. Jest to bowiem etap przygotowawczy to kolejnych sekcji tej pracy, które stanowią już bardzo poważne wyzwanie. Studenci w tym przypadku coraz częściej korzystają z pomocy profesjonalnych doradców. W projektach MBA teoria jest mniej ważna, bo tutaj ocenia się zwłaszcza umiejętności analityczne i praktyczne. Natomiast w doktoracie oprócz rozdziałów teoretycznych, są także wymagane liczne artykuły i mniejsze prace kontrolne. Teoria w tym przypadku musi być poparta bardzo solidną baza bibliograficzną. 

Przykład budowy części teoretycznej

Jak już wspomniano, najważniejszą zasadą   jest pisanie od ogółu do szczegółu. Wyjaśnijmy to na jakiejś wybranej tematyce. Dobrym przykładem będzie temat: „Wpływ mediów społecznościowych na decyzje zakupowe studentów”.

Jeśli praca posiada dwa rozdziały teoretyczne, pierwszy może dotyczyć mediów społecznościowych i ich znaczenia we współczesnej komunikacji. W takim rozdziale opisujemy czym są media społecznościowe, jakie są ich rodzaje, jak rozwijały się na przestrzeni lat oraz jakie pełnią funkcje marketingowe.

Drugi rozdział może dotyczyć zachowań konsumenckich i procesu podejmowania decyzji zakupowych. W tej części opisujemy motywacje klientów, czynniki wpływające na zakup oraz rolę rekomendacji i opinii innych użytkowników.

W ten sposób pierwszy rozdział wprowadza czytelnika do świata mediów społecznościowych, a drugi pokazuje mechanizmy podejmowania decyzji zakupowych. Dopiero po połączeniu tych dwóch obszarów można przejść do badań własnych.

Jeżeli praca posiada trzy rozdziały teoretyczne, można zejść jeszcze bardziej od ogółu do szczegółu. Rozdział pierwszy może dotyczyć mediów społecznościowych jako zjawiska społecznego i komunikacyjnego. Rozdział drugi może omawiać zachowania konsumentów oraz proces podejmowania decyzji zakupowych. Natomiast rozdział trzeci może być już poświęcony bezpośrednio wpływowi mediów społecznościowych na decyzje zakupowe studentów. W tym miejscu można opisać influencer marketing, reklamy w social media, rekomendacje użytkowników, recenzje produktów oraz mechanizmy budowania zaufania do marek. 

Taki układ sprawia, że każdy kolejny rozdział rozwija temat bardziej szczegółowo i przygotowuje czytelnika do części badawczej.

Podsumowanie

Mając na uwadze powyższe rozważania, teoria w pracy dyplomowej stanowi fundament do kolejnych, trudniejszych etapów. Jeśli ją pominiemy, nie będziemy dość dobrze przygotowani do pisania metodologii i badań. Opracowanie dyplomowe należy realizować małymi krokami, w których każdy jest niczym szczeble w drabinie. Zbyt szybki przeskok i pomijanie, może się skończyć bolesnym upadkiem.

Pisanie części metodologicznej można rozpocząć dopiero wtedy, gdy mamy gotową część teoretyczną, ustalony plan pracy oraz zatwierdzone przez promotora założenia metodologiczne. Nie warto tworzyć metodologii w ciemno, ponieważ jest ona bezpośrednio związana z celem pracy, teorią oraz późniejszymi badaniami.

Wielu studentów uważa metodologię za najbardziej skomplikowaną część całej pracy. W rzeczywistości nie jest ona trudna, jeśli zrozumiemy jej sens. Metodologia nie służy do opisywania teorii. Teorię poznaliśmy już wcześniej. Teraz przechodzimy do kolejnego etapu i pokazujemy, w jaki sposób będziemy badać wybrane zagadnienie.  Niektórzy promotorzy wymagają jednak, aby student w tej części wyjaśnił czym jest metodologia, podał jej definicje. Analogicznie zalecają też opisania czym są poszczególne elementy metodologii - cele, problemy, metody , hipotezy , pytania, wskaźniki badawcze.

Czym jest metodologia?

Metodologia w pracy dyplomowej to część w której opisuje się sposób przeprowadzenia badań oraz narzędzia wykorzystywane do osiągnięcia celu pracy. Metodologia przypomina np. recepturę nowej mikstury chemicznej. Chemik nie zaczyna pracy od tworzenia receptury. Najpierw zdobywa wiedzę teoretyczną o substancjach, ich właściwościach oraz reakcjach chemicznych. Dopiero później przechodzi do stworzenia konkretnej mieszanki.

Podobnie wygląda to w pracy dyplomowej. Najpierw poznajemy teorię, literaturę oraz najważniejsze zagadnienia związane z tematem. Następnie przechodzimy do metodologii, która jest swoistą specyfikacją całego procesu badawczego.

Opisujemy tutaj:

• co chcemy zbadać,
• dlaczego chcemy to zbadać,
• jakie pytania chcemy zadać,
• jakie hipotezy chcemy zweryfikować,
• jakich metod użyjemy,
• kogo będziemy badać,
• gdzie przeprowadzimy badania,
• jakie wyniki chcemy uzyskać.

Bez metodologii nie ma poprawnie przeprowadzonych badań. Tak samo jak bez receptury trudno stworzyć nowy lek lub inną substancję chemiczną. Na tym etapie student musi określić w jaki sposób będzie prowadził badania. Musi podać swoje zamiary badawcze, sposoby na ich osiągnięcie oraz narzędzia, które mu to ułatwią.

Cele i przedmiot badań

Pierwszym elementem metodologii jest określenie celu badań. Najczęściej celem głównym jest analiza i ocena zagadnienia wynikającego bezpośrednio z tematu pracy. Student musi wnikliwie przeczytać, przeanalizować i ocenić przedmiot jaki wynika z tematu pracy.

Przykładowo, jeśli temat dotyczy wpływu mediów społecznościowych na decyzje zakupowe studentów, celem głównym może być właśnie ta analiza i ocena wpływu mediów społecznościowych na zachowania zakupowe wspomnianej grupy. Osoba pisząca pracę, będzie musiała ocenić różne aspekty oddziaływania, wyciągnąć z nich własne wnioski i podać propozycje usprawnień lub inne pomysły. Wszystko zależy od kreatywności autora. Można to rozwijać na różne sposoby i urozmaicać swój proces badawczy.

Oprócz celu głównego występują również cele szczegółowe. Są one rozwinięciem celu głównego i pozwalają rozbić duże zagadnienie na mniejsze elementy. Cele szczegółowe w takim temacie pracy mogą dotyczyć między innymi:

• wpływu influencerów,
• znaczenia opinii internetowych
• skuteczności reklam w mediach społecznościowych,
• częstotliwości korzystania z konkretnych platform.

Bardzo często cele szczegółowe nawiązują do zagadnień omawianych wcześniej w części teoretycznej. To dodatkowo wzmacnia powiązanie z tematyką pracy i podnosi jej wartość naukową. Nawiązywanie w metodologii do poprzedniej części teoretycznej, tworzy logiczną całość utworu naukowego. 

W tym samym podrozdziale określa się również przedmiot badań. Student określa po prostu co będzie badał - mogą to być miejsca, ludzie, zjawiska. Przedmiot badań jest zazwyczaj narzucony samym tematem. To jedno zdanie, jakim jest tematyka pracy, wyznacza już na wstępie wiele kierunków działań. 

Przedmiotem badań może być:

• przedsiębiorstwo,
• instytucja,
• organizacja,
• społeczność,
• grupa zawodowa,
• zjawisko społeczne,
• trend rynkowy,
• proces gospodarczy.

To właśnie przedmiot badań pokazuje, czego konkretnie dotyczy nasze opracowanie. Jest on dość łatwy do ustalenia. Jeśli jednak wystąpi problem z jego określeniem, to warto skonsultować się z promotorem lub innym fachowym doradcą. 

Hipotezy i pytania badawcze

Kolejnym etapem jest przygotowanie pytań badawczych oraz hipotez. Pytania badawcze wskazują, czego chcemy się dowiedzieć podczas realizacji badań. Pytanie jest bodźcem do dalszych kroków. Jest to sygnał, że trzeba coś zrobić, aby poznać odpowiedź. Pokazuje ono, że praca dyplomowa to nie zwykłe pisanie tekstu, ale też o wiele bardziej aktywne działanie. 

Przykładowe pytanie główne może brzmieć:

„Czy media społecznościowe wpływają na decyzje zakupowe studentów?”

Następnie tworzy się pytania szczegółowe, które rozwijają zagadnienie główne.

Przykładowo:

1. Czy influencerzy wpływają na wybór produktów
2. Czy opinie innych użytkowników zwiększają zaufanie do marki?
3. Które platformy społecznościowe mają największy wpływ na decyzje zakupowe?

Do każdego pytania badawczego tworzy się odpowiednią hipotezę.

Hipoteza jest przewidywaną odpowiedzią na pytanie badawcze.

Jeżeli pytanie brzmi:

„Czy influencerzy wpływają na decyzje zakupowe studentów?”

to odpowiadająca mu hipoteza może mieć postać:

„Influencerzy wywierają istotny wpływ na decyzje zakupowe studentów.”

Dlatego można powiedzieć, że pytania badawcze i hipotezy tworzą pary. Jedne wynikają z drugich i wzajemnie się uzupełniają. Im lepsze dopasowanie między nimi, tym lepsza jakość pracy naukowej. Z kolei ich błędne zestawienie może skutkować niepowodzeniem lub wypaczeniem wyników badań.

Metody, techniki i narzędzia badawcze

Kolejnym elementem metodologii są metody, techniki oraz narzędzia badawcze. Studenci bardzo często mylą te pojęcia, choć oznaczają one różne elementy procesu badawczego. Z tego względu ważne jest zapoznanie się z teorią metodologii, aby sprawnie poruszać się w dalszej procedurze.  Jeśli niewłaściwie połączymy pojęcia, to mikstura receptury chemicznej stanie się bezużyteczną mieszanką. Tak samo jest z metodologią. Jeśli pomylimy jej pojęcia, to cała praca będzie daremna i nie zdobędziemy żadnych sensownych rezultatów analitycznych.

Metoda badawcza to ogólny sposób dochodzenia do wiedzy.

Przykłady metod:

• metoda sondażu diagnostycznego,
• metoda obserwacji,
• metoda eksperymentu,
• metoda studium przypadku,
• analiza dokumentów.

Technika badawcza jest bardziej szczegółowym sposobem realizacji metody.

Przykłady technik:

• ankieta,
• wywiad,
• obserwacja uczestnicząca,
• analiza treści.

Natomiast narzędzie badawcze jest konkretnym instrumentem wykorzystywanym podczas badań.

Przykłady narzędzi:

• kwestionariusz ankiety,
• formularz wywiadu,
• arkusz obserwacji,
• karta analizy dokumentów.

Można powiedzieć, że metoda jest drogą, technika sposobem poruszania się po tej drodze, a narzędzie konkretnym wyposażeniem, które zabieramy ze sobą. Jeśli nie znamy swojej drogi, to nie możemy myśleć o sposobie jej pokonania. Tym bardziej nie ma sensu ustalać zestawu wyposażenia, niezbędnego do jej przejścia.  Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że jest tylko jedna konkretna droga w realizacji pracy naukowej. Podobnie jak w życiu - ludzie szukają swojej własnej drogi, a mimo to tak często błądzą. Zapominają, że prawdziwa droga jest tylko jedna i trzeba nią po prostu przejść, zamiast szukać pobocznych ścieżek. 

Populacja i teren badań

Każde badanie musi mieć określoną grupę badanych. Dlatego w metodologii opisuje się populację oraz teren badań. Krótko mówiąc, jest to obszar w obrębie którego autor pracy będzie się poruszał. Chcąc porównać je do obszaru pracy fizyka, chemika lub farmaceuty, można stwierdzić że będzie to ta grupa na której testujemy lek, suplement, lub wynalazek. Albo jest to populacja dla której ten wytwór będzie przeznaczony i dlatego chcemy zbadać jej potrzeby w tym zakresie.

Populacją mogą być:

• studenci,
• nauczyciele,
• pracownicy firmy,
• klienci przedsiębiorstwa,
• mieszkańcy określonego regionu.

Teren badań określa miejsce lub obszar, na którym badania będą realizowane.

Może to być:

• konkretna uczelnia,
• wybrana firma,
• określone miasto,
• województwo,
• cały kraj.

Im dokładniej zostaną opisane te elementy, tym łatwiej będzie ocenić wiarygodność uzyskanych wyników. Szczególnie ważna jest różnorodność populacji i terenu. Tylko wtedy rezultaty badawcze będą optymalne i wartościowe. Wybór tych parametrów to po prostu określenie w jakim kierunku nastawiany cały wysiłek badawczy. Błędny dobór populacji i terenu może zmarnotrawić cały wcześniejszy wysiłek metodologiczny.

Zmienne i wskaźniki

Jednym z najciekawszych elementów metodologii są zmienne oraz wskaźniki. Zmienne to cechy lub zjawiska, które podlegają badaniu. Najpierw trzeba przeprowadzić ich selekcję, a później wybrać te, które dotykają sedna tematu.

W przykładzie dotyczącym mediów społecznościowych zmienną może być:

• liczba godzin spędzanych w mediach społecznościowych,
• częstotliwość zakupów online,
• poziom zaufania do influencerów.

Wskaźniki pokazują natomiast, w jaki sposób będziemy mierzyć daną zmienną. Jeżeli zmienną jest poziom zaufania do influencerów, wskaźnikiem może być odpowiedź respondenta udzielona na pytania zawarte w ankiecie. To właśnie dzięki zmiennym i wskaźnikom abstrakcyjne pojęcia zamieniają się w konkretne dane, które później można analizować. W tym miejscu nadajemy znaczenie naukowe z pozoru nieistotnym cechom, zjawiskom i ich parametrom.

Podsumowanie

Metodologia jest pomostem pomiędzy teorią a badaniami. To tutaj powstaje plan działania dla całego procesu badawczego. Najpierw poznajemy teorię. Następnie tworzymy metodologię, czyli swoistą mieszankę lub opis substancję w analogii do różnych dziedzin. Dopiero później przechodzimy do produkcji, czyli realizacji badań oraz analizy wyników. Jeżeli metodologia zostanie przygotowana poprawnie, kolejne etapy pracy będą znacznie łatwiejsze. Właśnie dlatego warto poświęcić jej odpowiednio dużo czasu i dopracować każdy element jeszcze przed rozpoczęciem badań.

Pisanie części badawczej można rozpocząć dopiero wtedy, gdy została ukończona część teoretyczna oraz metodologiczna. To właśnie metodologia stanowi plan działania, który przygotowuje nas do przeprowadzenia badań. Bez niej trudno byłoby poprawnie zebrać dane i wyciągnąć wiarygodne wnioski.

Część badawcza jest momentem, w którym teoria spotyka się z praktyką. To tutaj sprawdzamy, czy nasze założenia były słuszne oraz czy odpowiedzi na pytania badawcze znajdują potwierdzenie w rzeczywistości. Można powiedzieć, że jest to już ostatnia prosta w tej długiej drodze, zwanej pisaniem swojej pracy dyplomowej.

Czym jest część badawcza?

Część badawczą można porównać do pracy naukowca lub inżyniera, który przez długi czas przygotowywał swój projekt. Najpierw zdobywał wiedzę teoretyczną. Następnie tworzył założenia metodologiczne i plan działania. Dopiero później przychodzi moment uruchomienia projektu.

W pracy dyplomowej dokładnie taką rolę pełni część badawcza. To tutaj teoria przestaje być wyłącznie wiedzą zapisaną na papierze. Student rozpoczyna realizację badań, zbiera dane, analizuje wyniki i sprawdza, czy wcześniejsze założenia były prawidłowe.

Można powiedzieć, że jest to moment ożywienia całego projektu. Jeżeli metodologię porównywaliśmy wcześniej do receptury mikstury chemicznej, to część badawcza jest etapem jej produkcji oraz pierwszych testów działania. Dopiero tutaj możemy sprawdzić, czy przygotowana receptura rzeczywiście działa zgodnie z założeniami. To jak wciśnięcie przycisku START w oczekiwaniu na efekt uruchomienia.

Przykład tematu badawczego

Dla lepszego zrozumienia całego procesu posłużmy się przykładowym tematem:

„Wpływ aktywności fizycznej na poziom stresu wśród studentów”.

W części teoretycznej mogły zostać opisane zagadnienia związane ze stresem, zdrowiem psychicznym oraz aktywnością fizyczną.

W metodologii określono:

• cele badań,
• pytania badawcze,
• hipotezy,
• metody badawcze,
• grupę respondentów.

Natomiast część badawcza pozwala sprawdzić, czy osoby aktywne fizycznie rzeczywiście odczuwają niższy poziom stresu niż osoby prowadzące siedzący tryb życia. Tu dochodzi do zderzenia z rzeczywistością - czy student dość dobrze wykonał poprzednie rozdziały. 

Charakterystyka badanej grupy

W wielu pracach pierwszym elementem części badawczej jest przedstawienie badanej grupy. Czytelnik powinien wiedzieć, kto brał udział w badaniu oraz jak wyglądała próba badawcza. Na tym etapie sytuacja staje się już coraz jaśniejsza. Ostateczny kierunek klaruje się coraz mocniej także dla czytelnika tej pracy magisterskiej lub inżynierskiej. 

Najczęściej opisuje się:

• liczbę respondentów,
• płeć,
• wiek,
• miejsce zamieszkania,
• wykształcenie,
• kierunek studiów,
• inne cechy istotne dla tematu pracy.

Jeżeli badanie dotyczy studentów, warto wskazać liczbę osób badanych, strukturę wieku oraz uczelnie, z których pochodzili respondenci. Dzięki temu odbiorca może ocenić, czy wyniki badań są reprezentatywne i wiarygodne.

Prezentacja wyników badań

Kolejnym etapem jest przedstawienie wyników. Wygodniej jest przedstawić je w formie graficznej. To łatwiejsze dla percepcji wzrokowej. Dzięki temu prezentacja zyskuje większy walor informacyjny i estetyczny.

To właśnie tutaj pojawiają się:

• wykresy,
• tabele,
• zestawienia statystyczne,
• diagramy,
  procentowe
• rozkłady odpowiedzi.

Dla przykładu można przedstawić:

• jaki odsetek studentów regularnie uprawia sport,
• ile osób deklaruje wysoki poziom stresu,
• jak często badani korzystają z aktywności fizycznej.

W tej części należy przede wszystkim pokazać wyniki. Są to zazwyczaj suche liczby, dane policzone na podstawie wcześniejszych założeń metodologicznych. W tej części widzimy precyzyjnie na jakich parametrach działa ta maszyna stworzona przez inżyniera, jakie ma osiągi lub czego można się po niej jeszcze spodziewać. Rozbudowane interpretacje warto pozostawić do kolejnego podrozdziału.

Omówienie i analiza wyników

Po przedstawieniu wyników należy przejść do ich interpretacji. Może to być jeden z najbardziej obszernych elementów całego rozdziału badawczego. Tu dowiadujemy się co oznaczają uzyskane wyniki dla naszej pracy. Poznajemy jak odnoszą się one do opisanej teorii i metodologii. Dzieło naukowe zaczyna spinać się w całość i pokazywać swoje prawdziwe piękno. Trud autora na tym etapie zaczyna być wynagradzany.

W tej części trzeba obszernie opisać i wyjaśnić wszystkie uzyskane wyniki. Student powinien odpowiedzieć na pytania:

1. Co wynika z przeprowadzonych badań?
2. Jakie zależności zostały zauważone?
3. Czy wyniki były zgodne z oczekiwaniami?
4. Które rezultaty okazały się zaskakujące?

Przykładowo: można zauważyć, że osoby ćwiczące co najmniej trzy razy w tygodniu deklarowały niższy poziom stresu niż respondenci nieuprawiający żadnej aktywności fizycznej.

To właśnie na tym etapie dane zamieniają się w wiedzę i konkretne wnioski. Takich opisów jak powyższy, znajdziemy w tej części badań bardzo dużo, niemal w każdym akapicie. Można użyć stwierdzenia, że jest to najbardziej magiczny podrozdział, bo w nim liczby zamieniają się w słowa. Cała dotychczasowa myśl autora ożywa i zyskuje postać zrozumiałą nawet dla przeciętnego czytelnika.

Weryfikacja hipotez badawczych

Każda dobrze przygotowana metodologia zawiera hipotezy badawcze. W części badawczej należy sprawdzić, czy zostały one potwierdzone. Hipoteza to założenie czegoś, stwierdzenie lub przyjęcie konkretnego stanowiska. Autor pracy stawiając hipotezę, daje sobie zadanie, które musi rozwiązać, zanim skończy tworzyć opracowanie.

Przykładowa hipoteza może brzmieć:

„Regularna aktywność fizyczna obniża poziom stresu wśród studentów.”

Po przeprowadzeniu badań można stwierdzić, czy hipoteza została:

• potwierdzona,
  częściowo
• potwierdzona,
• odrzucona.

To bardzo ważny etap, ponieważ pokazuje sens całego procesu badawczego i pozwala odpowiedzieć na pytania postawione wcześniej w metodologii. Autor pracy inżynierskiej lub magisterskiej musi w tym etapie pokazać lepszy kunszt pisarski, niż w poprzednich podrozdziałach. Stawia na szali swój naukowy autorytet i udowadnia, że jego badania mają sens i wpływają na zwiększanie dorobku naukowego. 

Analiza statystyczna wyników

W bardziej zaawansowanych pracach pojawia się również analiza statystyczna. Jej celem jest sprawdzenie, czy zaobserwowane zależności są przypadkowe, czy mają rzeczywiste znaczenie naukowe. Statystyka jest dziś wykorzystywana w wielu dziedzinach, nie tylko w nauce, ale także w sporcie, gospodarce i wielu innych. Można powiedzieć, że celem statystki jest stworzenie czego ciekawego z chaosu. Na początku zawsze jest chaos, a porządkowanie go zazwyczaj przynosi zdumiewające efekty. 

W zależności od kierunku studiów mogą być wykorzystywane:

• współczynniki korelacji,
• testy statystyczne,
• analizy porównawcze,
• analizy regresji,
• analizy wariancji.

W kształceniu akademickim często spotyka się je w psychologii, pedagogice, ekonomii, medycynie oraz naukach społecznych.

Dzięki analizie statystycznej badania stają się bardziej wiarygodne i obiektywne. Zyskują realne znaczenie i wnoszą wartość dodaną do pracy dyplomowej. Za pomocą statystyki student popiera swoje teorie i tezy  namacalnymi, mocnymi dosiadami. Taki materiał staje się wręcz niemożliwy do podważenia, bo wymagałoby to poniesienia równie dużego trudu. 

Dyskusja wyników

W wielu pracach, zwłaszcza z zakresu psychologii, pedagogiki oraz nauk społecznych, pojawia się dodatkowy podrozdział poświęcony dyskusji wyników.

Polega on na porównaniu własnych rezultatów z wynikami innych autorów. Jest to już konfrontacja tworu inżyniera z wynalazkami innych specjalistów z branży. Wszyscy, którzy doszli do tego etapu, mogą teraz ocenić swoje dzieło na tle podobnych mu produktów, mających zbliżone parametry. 

Przykładowo student może wskazać, że uzyskane wyniki są zgodne z badaniami opublikowanymi przez innych naukowców lub przeciwnie – pokazują odmienne zależności. Dyskusja pozwala lepiej osadzić własne badania w szerszym kontekście naukowym. W tym podrozdziale student może również pokazać, że nie jest jedynym, który analizował to zagadnienie naukowe. Stawia się on w szeregu specjalistów, zwiększając tym samym rangę swojej pracy i jej efektów. 

W analogii do mikstury chemicznej, może po prostu zareklamować wyprodukowaną przez siebie substancje jako najlepszą w badanej materii. Jeśli zaś porównamy dyskusję wyników do biegu sportowego to będzie rywalizacja na ostatniej prostej. Tu trwa przepychanka i walka o najlepszą pozycję do finiszu. Dyskusja to po prostu wizytówka autora w całym procesie badawczym.

Wnioski z badań

Ostatnim elementem części badawczej są wnioski. To krótkie podsumowanie najważniejszych rezultatów uzyskanych podczas realizacji badań. Jest to ostatni krok długiego maratonu i wejście na metę. Na tym etapie trzeba tylko powtórzyć swoje najlepsze argumenty. O ostatecznym efekcie decydują niuanse. 

Wnioski powinny wynikać bezpośrednio z przeprowadzonych analiz i odpowiadać na wcześniej postawione pytania badawcze. Nie należy umieszczać tutaj nowych danych ani dodatkowych interpretacji. To moment uporządkowania najważniejszych informacji oraz przygotowania czytelnika do zakończenia całej pracy. 

Wnioski można również nazwać esencją badań. Nie jest to obszerna część rozdziału, ale bardzo konkretna i wymowna. Autor pracy w tym miejscu nie zabłyśnie już niczym nowym. To moment na uwydatnienie tego co najlepsze w tej pracy zostało osiągnięte. Wnioski są więc podpisem autora pod wynikami badań oraz ostatnim krokiem rozdziału. 

Podsumowanie

Część badawcza jest kulminacyjnym momentem całej pracy dyplomowej. To tutaj teoria i metodologia zostają wykorzystane w praktyce. Badacz ożywia swój projekt, nadaje mu duszę i cały sens istnienia. Jest to punkt do którego zmierzał od pierwszej myśli, gdy powstał temat i plan pracy. 

Najpierw zdobywamy wiedzę teoretyczną. Następnie przygotowujemy metodologię, czyli plan działania. Dopiero później rozpoczynamy badania, analizujemy wyniki i wyciągamy wnioski. Wszystko jest ze sobą połączone, tworząc logiczną całość i w pełni wartościowe dzieło.

Można powiedzieć, że jest to moment, w którym naukowiec lub inżynier uruchamia swój projekt po miesiącach przygotowań. Właśnie dlatego część badawcza jest dla wielu studentów najciekawszym, ale jednocześnie najbardziej wymagającym etapem pisania pracy dyplomowej. Wielomiesięczny trud, seria niepowodzeń i sukcesów, momenty zwątpienia i dużego zadowolenia - to wszystko kumuluje się w rozdziale badawczym.

Jest to punkt, w którym spotkają się wszystkie podobieństwa i sprzeczności pracy dyplomowej. A student, kandydat do tytułu magistra, lub inżyniera, musi znaleźć dla nich właściwe miejsce w swojej układance.